Toán lớp 6: Bài 38: Dữ liệu và thu thập dữ liệu

Mục tiêu bài học

• Nhận biết và giải thích được Dữ liệu và thu thập dữ liệu.
• Sử dụng đúng ký hiệu/quy tắc liên quan đến Thu thập và phân loại dữ liệu.
• Trình bày lời giải theo từng bước, có kết luận rõ ràng.
• Phát hiện và sửa được lỗi sai thường gặp.

Kiến thức cần nhớ

• Trước khi thu thập dữ liệu phải xác định câu hỏi khảo sát.
• Dữ liệu cần được phân loại theo tiêu chí rõ ràng.
• Có thể thu thập dữ liệu từ bảng biểu, môn học khác hoặc khảo sát trong lớp.
• Cần kiểm tra tính hợp lí của dữ liệu trước khi kết luận.

Khởi động và dự đoán

• Quan sát tình huống thực tế liên quan đến Dữ liệu và thu thập dữ liệu, sau đó dự đoán quy tắc cần dùng.

Thuật ngữ và kí hiệu

Dữ liệu — Thông tin thu được từ khảo sát, quan sát, bảng biểu hoặc thí nghiệm. Tiêu chí phân loại — Quy tắc dùng để xếp dữ liệu vào nhóm. Dữ liệu hợp lí — Dữ liệu phù hợp câu hỏi khảo sát và tiêu chí đã nêu.

Công thức, điều kiện và ý nghĩa

Biểu thức	Điều kiện	Ý nghĩa
Đọc dữ kiện, chọn quy tắc, trình bày kết luận.

Ứng dụng và mô hình thực tế

• Ứng dụng Dữ liệu và thu thập dữ liệu trong lớp học, thư viện, cửa hàng hoặc trò chơi.
• Dùng kỹ năng này để đọc dữ kiện và giải thích kết quả rõ ràng.

Minh họa trực quan

Bảng số sách đọc — Dữ liệu và thu thập dữ liệu

Đọc bảng theo hàng và cột.

Lớp	Số quyển	Nhận xét
6A	18	ít hơn 6B
6B	24	nhiều nhất
6C	21	ở giữa

Ví dụ giải từng bước

Ví dụ mẫu: Dữ liệu và thu thập dữ liệu

Khảo sát 30 học sinh về môn thể thao yêu thích và phân loại dữ liệu.

1. 1 Xác định đối tượng khảo sát là 30 học sinh.
2. 2 Xác định dữ liệu là câu trả lời về môn thể thao yêu thích.
3. 3 Chọn tiêu chí phân loại theo tên môn thể thao.
4. 4 Lập bảng đếm số bạn ở từng môn.

Đáp án: Dữ liệu là câu trả lời của 30 học sinh; cần phân nhóm theo môn thể thao.

Sửa lỗi thường gặp

Bạn gộp "bóng đá" và "bóng rổ" vào một nhóm chỉ vì đều có chữ bóng.

1. 1 Tiêu chí phân loại phải được nêu trước và dùng nhất quán.
2. 2 Nếu tiêu chí là môn thể thao cụ thể thì bóng đá và bóng rổ là hai nhóm khác nhau.
3. 3 Chỉ gộp khi tiêu chí là môn dùng bóng và đề cho phép.

Đáp án: Cần phân loại theo đúng tiêu chí đã chọn.

Lỗi sai thường gặp

• Không xác định câu hỏi khảo sát trước khi thu thập.
• Đổi tiêu chí phân loại giữa chừng.
• Dùng dữ liệu không liên quan để kết luận.

Bài luyện thêm

• Làm 8 câu nhận biết về Dữ liệu và thu thập dữ liệu.
• Làm 8 câu thông hiểu, yêu cầu giải thích vì sao dùng Thu thập và phân loại dữ liệu.
• Làm 8 câu vận dụng có bối cảnh lớp học, thư viện, cửa hàng, trò chơi hoặc hình vẽ.
• Tự viết 2 lỗi sai thường gặp và sửa lại bằng lời.