Toán lớp 4: Bài 20: Thực hành và trải nghiệm sử dụng một số đơn vị đo đại lượng

Mục tiêu bài học

• Chọn được dụng cụ và đơn vị đo phù hợp.
• Ước lượng rồi kiểm tra được một đại lượng.
• Ghi và so sánh được kết quả đo.

Kiến thức cần nhớ

• Mỗi kết quả phải được kiểm tra bằng phép tính ngược, ước lượng, mô hình hoặc đối chiếu dữ kiện.
• Cân dùng để đo khối lượng.
• Đồng hồ bấm giây đo khoảng thời gian ngắn.
• Cặp có sách thường nặng vài ki-lô-gam.
• Mặt bàn dài khoảng 10 dm, rộng khoảng 5 dm.
• Kết quả đo phải kèm đúng đơn vị.

Khởi động và dự đoán

• Muốn kiểm tra khối lượng một bao gạo, nên dùng dụng cụ nào?

Thuật ngữ và kí hiệu

Ước lượng, đo và ghi kết quả

Công thức, điều kiện và ý nghĩa

Biểu thức	Điều kiện	Ý nghĩa
Mỗi kết quả phải được kiểm tra bằng phép tính ngược, ước lượng, mô hình hoặc đối chiếu dữ kiện.

Tự kiểm tra kiến thức nền

• Em hãy làm một ví dụ ngắn để nhắc lại Khối lượng, diện tích, thời gian.

Phản ví dụ chống học máy móc

• Lan đo chiều dài bảng bằng thước mét nhưng ghi kết quả “3 m²”. Hãy sửa. Cần phân biệt đại lượng độ dài và diện tích.

Ứng dụng và mô hình thực tế

• Tính số lượng, chi phí và chia đều trong sinh hoạt hằng ngày.

Minh họa trực quan

Minh họa Bài 20: Thực hành và trải nghiệm sử dụng một số đơn vị đo đại lượng

Đổi về cùng một đơn vị trước khi tính hoặc so sánh.

Ban đầu	Đổi lần 1	Kết quả
Ước lượng	Đo thực tế	So sánh
Mặt bàn	50 dm²	ghi đúng đơn vị

Ví dụ giải từng bước

Ví dụ 1

Nêu kế hoạch ước lượng rồi đo chiều dài và chiều rộng mặt bàn để tính diện tích theo dm².

1. 1 Ước lượng rồi đo hai cạnh.
2. 2 Đổi đơn vị và nhân hai số đo.

Đáp án: Ước lượng hai kích thước; đo bằng thước; đổi về dm; lấy chiều dài × chiều rộng và ghi dm².

Ví dụ 2

Một nhóm cân ba túi được 2 kg 300 g, 1 kg 850 g và 2 kg 50 g. Túi nào nặng nhất?

1. 1 Đổi về gam.
2. 2 So sánh ba số.

Đáp án: Túi 2 kg 300 g nặng nhất.

Ví dụ 3

Em chạy hai lượt hết 48 giây và 52 giây. Tính tổng thời gian và chênh lệch giữa hai lượt.

1. 1 Tính tổng rồi đổi đơn vị.
2. 2 Lấy thời gian lớn trừ thời gian nhỏ.

Đáp án: Tổng 100 giây = 1 phút 40 giây; chênh lệch 4 giây.

Lỗi sai thường gặp

• An ước lượng sân trường rộng 600 mm². Cách sửa hợp lí nhất là gì? Mi-li-mét vuông quá nhỏ để mô tả diện tích sân trường.
• Lan đo chiều dài bảng bằng thước mét nhưng ghi kết quả “3 m²”. Hãy sửa. Cần phân biệt đại lượng độ dài và diện tích.
• Không chọn “Thước đo góc” cho câu “Muốn kiểm tra khối lượng một bao gạo, nên dùng dụng cụ nào?”; đáp án đúng là “Cân”.

Bài luyện thêm

• Khi ghi kết quả đo thời gian 2 phút 15 giây, cách ghi nào đầy đủ?
• Kết quả cân là 2 tạ 35 kg. Viết hoàn toàn theo ki-lô-gam được bao nhiêu?
• Ba bạn chạy hết 58 giây, 1 phút 3 giây và 61 giây. Bạn chạy nhanh nhất dùng bao lâu?
• An ước lượng sân trường rộng 600 mm². Cách sửa hợp lí nhất là gì?
• Nêu kế hoạch ước lượng rồi đo chiều dài và chiều rộng mặt bàn để tính diện tích theo dm².