Toán lớp 7: Bài 20: Tỉ lệ thức

Mục tiêu bài học

• Nhận biết được tỉ lệ thức.
• Vận dụng được tính chất cơ bản của tỉ lệ thức.
• Tìm được số hạng chưa biết trong tỉ lệ thức.

Kiến thức cần nhớ

• Tỉ lệ thức là đẳng thức a/b=c/d với b,d khác 0.
• Tính chất cơ bản: ad=bc.
• a/b=c/d ⇔ ad=bc (b,d≠0)

Khởi động và dự đoán

• Hai tỷ số bằng nhau tạo thành một tỉ lệ thức.

Công thức, điều kiện và ý nghĩa

Biểu thức	Điều kiện	Ý nghĩa
a/b=c/d ⇔ ad=bc (b,d≠0)

Tự kiểm tra kiến thức nền

• Em hãy nhắc lại: Phân số bằng nhau.
• Em hãy nhắc lại: Nhân chéo.

Phản ví dụ chống học máy móc

• Hai tỷ số có tử mẫu gần giống chưa chắc bằng nhau.

Ứng dụng và mô hình thực tế

• Tính khoảng cách bản đồ và quy đổi công thức.

Minh họa trực quan

Minh họa Bài 20: Tỉ lệ thức

a/b=c/d ⇔ ad=bc (b,d≠0)

Ví dụ giải từng bước

Ví dụ 9

Kiểm tra 6/8 và 15/20 có lập thành tỉ lệ thức không.

1. 1 Tính 6×20.
2. 2 Tính 8×15.
3. 3 So sánh và kết luận.

Đáp án: Có, vì 6×20=8×15=120.

Ví dụ 10

Bản đồ tỉ lệ: 2 cm ứng với 5 km. Quãng đường 7 cm ứng với bao nhiêu km?

1. 1 Lập tỉ lệ thức.
2. 2 Nhân chéo.
3. 3 Đổi 35/2 thành 17,5.

Đáp án: 17,5 km.

Ví dụ 11

An giải 3/5=x/20 thành x=20:5:3. Hãy sửa.

1. 1 Viết tích chéo.
2. 2 Chia hai vế cho 5.
3. 3 Kết luận x=12.

Đáp án: x=3×20/5=12.

Lỗi sai thường gặp

• Khẳng định 2/7 = 6/20 có lập thành tỉ lệ thức đúng không? Hai tích chéo không bằng nhau.
• An giải 3/5=x/20 thành x=20:5:3. Hãy sửa. Từ 3×20=5x.
• Không nhân chéo sai vị trí hoặc bỏ điều kiện mẫu khác 0.
• Phản ví dụ để tự kiểm tra: Hai tỷ số có tử mẫu gần giống chưa chắc bằng nhau.

Bài luyện thêm

• Tìm số chưa biết: 2/3 = x/12.
• Tìm số chưa biết: x/15 = 4/5.
• Tìm số chưa biết: 7/x = 21/18.
• Trong a/b=c/d (b,d khác 0), đẳng thức tích chéo nào đúng?
• Kiểm tra 6/8 và 15/20 có lập thành tỉ lệ thức không.