Toán lớp 4: Bài 40: Tính chất giao hoán và kết hợp của phép nhân

Mục tiêu bài học

• Vận dụng được tính chất giao hoán của phép nhân.
• Vận dụng được tính chất kết hợp của phép nhân.
• Nhóm được thừa số để tính thuận tiện.

Kiến thức cần nhớ

• a × b = b × a; (a × b) × c = a × (b × c).
• Đổi chỗ hai thừa số thì tích không đổi.
• Đổi cách nhóm ba thừa số không đổi tích.
• Nhóm 25 × 4 = 100 rồi nhân 16.
• Nhóm 5 × 20 = 100 rồi nhân 37.
• 125 × 8 = 1 000; cần nhân 5.

Khởi động và dự đoán

• Điền số: 28 × 45 = 45 × ...

Thuật ngữ và kí hiệu

Tính thuận tiện bằng tính chất phép nhân

Công thức, điều kiện và ý nghĩa

Biểu thức	Điều kiện	Ý nghĩa
a × b = b × a; (a × b) × c = a × (b × c).

Tự kiểm tra kiến thức nền

• Em hãy làm một ví dụ ngắn để nhắc lại Phép nhân số tự nhiên.

Phản ví dụ chống học máy móc

• Lan biến (12 × 5) × 20 thành 12 × (5 + 20). Hãy sửa. Tính chất kết hợp chỉ đổi dấu ngoặc, không đổi phép nhân thành cộng.

Ứng dụng và mô hình thực tế

• Tính số lượng, chi phí và chia đều trong sinh hoạt hằng ngày.

Minh họa trực quan

Minh họa Bài 40: Tính chất giao hoán và kết hợp của phép nhân

Đọc công thức rồi đối chiếu với ví dụ cụ thể.

a × b = b × a; (a × b) × c = a × (b × c).

Bài 40: Tính thuận tiện bằng tính chất phép nhân

Ví dụ giải từng bước

Ví dụ 1

Tính thuận tiện 8 × 125 × 7 × 5.

1. 1 Ghép cặp tạo 1 000.
2. 2 Nhân với 35.

Đáp án: 35 000.

Ví dụ 2

Dùng tính chất kết hợp để tính 4 × 35 × 25.

1. 1 Đổi chỗ 35 và 25 nếu cần.
2. 2 Nhóm 4 × 25.

Đáp án: 3 500.

Ví dụ 3

Một kho có 25 dãy, mỗi dãy 16 thùng, mỗi thùng 4 hộp. Tính số hộp bằng cách thuận tiện.

1. 1 Nhóm 25 × 4.
2. 2 Nhân với 16.

Đáp án: 1 600 hộp.

Lỗi sai thường gặp

• An viết 48 : 6 = 6 : 48 vì nghĩ phép chia giao hoán. Cách sửa đúng là gì? Tính chất giao hoán đang học không áp dụng cho phép chia.
• Lan biến (12 × 5) × 20 thành 12 × (5 + 20). Hãy sửa. Tính chất kết hợp chỉ đổi dấu ngoặc, không đổi phép nhân thành cộng.
• Không chọn “45” cho câu “Điền số: 28 × 45 = 45 × ...”; đáp án đúng là “28”.

Bài luyện thêm

• Tìm số thích hợp: 125 × ... × 8 = 5 000.
• Đẳng thức nào dùng tính chất giao hoán đúng?
• Có 8 hộp, mỗi hộp 25 gói, mỗi gói 4 chiếc bánh. Cách nhóm nào tính nhanh?
• An viết 48 : 6 = 6 : 48 vì nghĩ phép chia giao hoán. Cách sửa đúng là gì?
• Tính thuận tiện 8 × 125 × 7 × 5.