Toán lớp 4: Bài 61: Phép trừ phân số

Mục tiêu bài học

• Trừ được hai phân số cùng mẫu.
• Quy đồng rồi trừ được hai phân số khác mẫu.
• Rút gọn được kết quả khi cần.

Kiến thức cần nhớ

• Cùng mẫu: cộng hoặc trừ tử, giữ nguyên mẫu; khác mẫu: quy đồng trước.
• Trừ tử, giữ mẫu 8 rồi rút gọn 2/8 = 1/4.
• Quy đồng trước rồi thực hiện với tử số.
• 2/6 - 1/6 = 1/6.
• 1 = 7/7, nên 7/7 - 3/7 = 4/7.
• Dùng phép tính ngược với các phân số cùng mẫu.

Khởi động và dự đoán

• Tính 3/8 - 1/8.

Thuật ngữ và kí hiệu

Trừ hai phân số tử số mẫu số phân số

Công thức, điều kiện và ý nghĩa

Biểu thức	Điều kiện	Ý nghĩa
Cùng mẫu: cộng hoặc trừ tử, giữ nguyên mẫu; khác mẫu: quy đồng trước.

Tự kiểm tra kiến thức nền

• Em hãy làm một ví dụ ngắn để nhắc lại Quy đồng mẫu số.
• Em hãy làm một ví dụ ngắn để nhắc lại Rút gọn phân số.

Phản ví dụ chống học máy móc

• An tính 3/4 - 1/2 = 2/2. Hãy sửa. Khác mẫu phải quy đồng, không cộng hoặc trừ trực tiếp tử và mẫu.

Ứng dụng và mô hình thực tế

• Chia bánh, đo độ dài và mô tả một phần của số lượng.

Minh họa trực quan

Minh họa Bài 61: Phép trừ phân số

Mỗi phần phải bằng nhau; đếm phần tô và tổng số phần.

2/6 - Bài 61

Ví dụ giải từng bước

Ví dụ 1

Tính 5/6 - 1/4.

1. 1 Quy đồng mẫu.
2. 2 Trừ tử.

Đáp án: 7/12.

Ví dụ 2

Một cuộn dây dài 5/6 m, cắt đi 1/4 m. Còn lại bao nhiêu mét?

1. 1 Quy đồng.
2. 2 Lấy phần ban đầu trừ phần cắt.

Đáp án: 7/12 m.

Ví dụ 3

Tính 1 - 1/3 - 1/6.

1. 1 Quy đồng tất cả về mẫu 6.
2. 2 Thực hiện từ trái sang phải và rút gọn.

Đáp án: 1/2.

Lỗi sai thường gặp

• Lan tính 5/6 - 2/6 = 3/0. Cách sửa đúng là gì? Với cùng mẫu, chỉ cộng hoặc trừ tử và giữ nguyên mẫu.
• An tính 3/4 - 1/2 = 2/2. Hãy sửa. Khác mẫu phải quy đồng, không cộng hoặc trừ trực tiếp tử và mẫu.
• Không chọn “3/8” cho câu “Tính 3/8 - 1/8.”; đáp án đúng là “1/4”.

Bài luyện thêm

• Điền phân số: 6/9 - ... = 2/9.
• Hiệu 5/6 - 1/6 so với 1 thế nào?
• Bình có 7/8 lít nước, đã uống 3/8 lít. Còn bao nhiêu?
• Lan tính 5/6 - 2/6 = 3/0. Cách sửa đúng là gì?
• Tính 5/6 - 1/4.